Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2021

 22/9/2021

 "Διδάσκοντας διχαστική Ιστορία στη μοιρασμένη Κύπρο, Παθήματα και Μαθήματα"

Ο εκπαιδευτικός Γιάννος Σωκράτους μιλά για το βιβλίο που εξέδωσε μαζί με τον Γκιουβέν Ουλουτάγ: "Διδάσκοντας διχαστική Ιστορία στη μοιρασμένη Κύπρο, Παθήματα και Μαθήματα" Πώς και τι διδάσκεται η ιστορία στα σχολεία των δύο κοινοτήτων και τι πρέπει να γίνει.

 


 

Σάββατο, 16 Ιανουαρίου 2021

Οι διώξεις κομουνιστών στις ΗΠΑ μετά τον Β’ Παγκ. Πόλεμο

 Μέρος Α'

Πολλοί, μέχρι και σήμερα χαρακτηρίζουν τις ΗΠΑ ως το πρότυπο της Δημοκρατίας και της ελευθερίας.

Η άλλη όψη είναι ότι στις ΗΠΑ ακόμα και σήμερα παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα ρατσισμού και διακρίσεων σε διάφορους τομείς. Είναι νωπές ακόμα οι δολοφονίες μαύρων πολιτών από την αστυνομία για ασήμαντους λόγους που έγιναν πριν από λίγους μήνες. Αλλά ακόμη περισσότερο, ιδιαίτερα μετά τη λήξη του Β’ Παγκ. Πολέμου ο ρατσισμός και ο αντικομουνισμός «έγραψαν» ιστορία στη… χώρα της ελευθερίας!

 

Η μαύρη περίοδος του Μακάρθυ

Η μαύρη περίοδος, που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1950 έχει συνδεθεί με το όνομα του ρεπουμπλικάνου Γερουσιαστή Τζόζεφ Ρέιμοντ Μακάρθυ[1]. Ήταν γερμανο-ιρλανδικής καταγωγής και στο θρήσκευμα φανατικός καθολικός ιησουΐτης[2].

Η περίοδος της κυριαρχίας του έμεινε στην ιστορία ως «μακαρθισμός» και είχε ως κύριο χαρακτηριστικό το κυνηγητό των κομουνιστών και την ανάπτυξη του χαφιεδισμού εναντίον κάθε κομουνιστή και προοδευτικού στις ΗΠΑ.

 

Ο Β’ Παγκ. Πόλεμος τελείωσε με την ύψωση της σοβιετικής σημαίας στο Ράιχστανγκ, ενώ μια σειρά χώρες της Ευρώπης έγιναν Λαϊκές Δημοκρατίες.

Ειδικά μετά το 1949 όταν η Κίνα θα γίνει και αυτήν Λαϊκή Δημοκρατία και θα περάσει στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο, οι ιμπεριαλιστές και κυρίως οι Αμερικανοί θα νιώθουν ότι τους «τραβάνε το χαλί κάτω από τα πόδια τους». Η νίκη της Κινεζικής Επανάστασης και το γεγονός ότι το 1949 αποκτά και η Σ. Ένωση ατομική βόμβα θα προκαλέσει πραγματική υστερία ειδικά στις ΗΠΑ.

Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ ήδη σε λόγο του στις 5 Μαρτίου 1946 στο πανεπιστήμιο του Ουέστμινστερ στο Μισούρι των ΗΠΑ παρουσία του προέδρου των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν θα μιλήσει για την ανάγκη της δημιουργίας «ενός αδερφικού συνασπισμού των αγγλόφωνων λαών για να αναχαιτισθεί η σοβιετική επιθετικότητα»[3].

 

Όλη αυτή η κατάσταση μαζί με την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου, στις ΗΠΑ καλλιεργήθηκε η ψύχωση απέναντι στον «Κόκκινο Τρόμο». Στον μέσο Αμερικανό πολίτη δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι από στιγμή σε στιγμή οι Σοβιετικοί θα κτυπούσαν τη χώρα κι έτσι αναπτύχθηκε ένα έντονο αντικομουνιστικό αίσθημα.

 

Η Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών

Αυτό το αίσθημα επηρέασε ολόκληρη την Αμερικανική κοινωνία. Το 1936 συστάθηκε η «Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών» η οποία ερευνούσε τη «διάβρωση» της αμερικανικής πολιτιστικής παραγωγής και η οποία ξεκίνησε μια έντονη αντικομουνιστική εκστρατεία. Η δράση αυτής της Επιτροπής εντάθηκε από το 1947 και μετέπειτα. Στήθηκε ένα δίκτυο συλλογής πληροφοριών και στοχοποιήθηκαν άνθρωποι της Αριστεράς σε όλα τα στρώματα της Αμερικανικής κοινωνίας, του Χόλυγουντ μη εξαιρουμένου.

Παρά το ότι το Κομουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ δεν ήταν παράνομο, η Επιτροπή αυτή, μεταξύ άλλων συνέταξε ερωτηματολόγια τα οποία καλούνταν να απαντήσουν όσους η Επιτροπή θεωρούσε ως ύποπτους για κομουνιστική δράση ή αντιλήψεις, παρά το ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν νόμιμο αφού το Κ.Κ. ΗΠΑ ήταν νόμιμο.

Όσοι καλούνταν από την Επιτροπή έπρεπε να απαντήσουν μεταξύ άλλων και στα ερωτήματα: «Είστε ή υπήρξατε στο παρελθόν μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος», «Γνωρίζετε κάποιον που είναι ή υπήρξε μέλος στο παρελθόν» και άλλα παρόμοια.

 

Από τον Ιανουάριο του 1953 ο Πρόεδρος Χάρυ Τρούμαν θα επανασυστήσει την επιτροπή και πρόεδρος της θα γίνει ο Μακάρθι, ο οποίος θα πάρει για πρωτοπαλίκαρά του δύο 26χρονους, τον Ρόυ Κον και τον Νταίηβιντ Σάιν. Σαν μέλος της Επιτροπής θα ξεκινήσει την πολιτική του καριέρα ο μετέπειτα πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον[4].

 

Η κατάσταση όπως εξελίχθηκε μέσα στα επόμενα χρόνια ανέπτυξε τον χαφιεδισμό. Συνεργάτες κατέδιδαν ο ένας τον άλλο, σύζυγοι τις γυναίκες τους και πολλά μεγάλα ονόματα της εποχής αποστασιοποιήθηκαν από στενούς φίλους για να μην στιγματιστούν ως εχθροί της αμερικανικής κυβέρνησης[5].

 

Αντικομουνιστική δράση του Μακάρθυ

Παρά τον έντονο αντικομουνισμό του, ο Μακάρθυ δεν είχε να επιδείξει κάτι σημαντικό στην πολιτική του σταδιοδρομία από το 1947 μέχρι το 1950. Εκμεταλλεύτηκε όμως την ανάπτυξη πυρηνικών πυραύλων από την Σοβιετική Ένωση και τη νίκη των κομουνιστών στην Κίνα για να αναπτύξει έντονη αντικομουνιστική δράση.

 

Τον Φεβρουάριο του 1950 κάνει δυναμική εμφάνιση εξαπολύοντας ένα δριμύτατο κατηγορώ εναντίον όλων εκείνων «που είχαν παραδώσει την Κίνα στον κομμουνισμό». Κυρίως κατηγορούσε στελέχη του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ ότι πρόδιδαν συστηματικά τα συμφέροντα των ΗΠΑ, επισείοντας ως απόδειξη αυτών στατιστικές.

Στις 9 Φεβρουαρίου 1950 σε ομιλία του σε ομάδα γυναικών του ρεπουμπλικανικού κόμματος στη Δ. Βιρτζίνια θα ισχυριστεί ότι έχει λίστα με 205 ονόματα του Υπ. Εξωτερικών που ανήκαν στο Κ.Κ ΗΠΑ.

 

Κατά τον ίδιο στο υπουργείο αυτό υπηρετούσαν 81 «κίνδυνοι της ασφάλειας της χώρας», συμπεριλαμβανομένων 57 «κομμουνιστών με φάκελο»![6]

 

Αν και οι κατηγορίες που εξαπέλυσε αποδείχθηκε ότι δεν ευσταθούσαν, εντούτοις ο Μακάρθυ κατάφερε να επηρεάσει μεγάλο μέρος της κοινωνίας μέσω του λαϊκισμού και της κινδυνολογίας που ανέπτυξε, κέρδιζε λαϊκή υποστήριξη για μια χρονική περίοδο περίπου πέντε χρόνων.

Άλλο σημαντικό γεγονός χάρη στο οποίο η δράση που ξεκίνησε ο Μακάρθυ άρχισε να παίρνει διαστάσεις ήταν ο Πόλεμος της Κορέας, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1950. Ο Μακάρθυ υποστήριζε ότι οι Αμερικανοί δεν χρειάζονταν να πάνε να θυσιαστούν αν οι Κινέζοι κομμουνιστές δεν είχαν πέσει προηγουμένως θύματα πολιτικής «δολιοφθοράς».

Έτσι όλα τα παραπάνω δεν άργησαν να επισύρουν μια σειρά μέτρων ελέγχου και παρακολούθησης κυβερνητικών υπαλλήλων που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

 

Η κατάσταση που δημιουργήθηκε στη χώρα κατάστησε τις ακραίες παραβιάσεις των ανθρωπίνων κι άλλων δικαιωμάτων ως αποδεκτά από την αμερικανική κοινωνία.

 

Τα πρώτα μέτρα εναντίον των κομουνιστών

Τον Σεπτέμβριο του 1950 το Κογκρέσο ψήφισε το νόμο «ΜακΚάρραν» παρά το βέτο που πρόβαλε ο Πρόεδρος Χάρρυ Τρούμαν.

Με βάση αυτό το νόμο, όσοι ήταν κομμουνιστές θα έπρεπε να προσέλθουν και να το δηλώσουν στον γενικό εισαγγελέα. Παράλληλα παρεχόταν το δικαίωμα – εξουσία – στους διευθυντές περίπου 11 κυβερνητικών υπηρεσιών της απόλυσης υπαλλήλων τους με συνοπτική διαδικασία.

Από τον Απρίλιο του 1951 ο νόμος ΜακΚάρραν κάλυψε όλες τις πολιτείες της χώρας με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ένας καταιγισμός κατηγοριών εκ μέρους του Μακάρθυ προς κάθε κατεύθυνση και κυρίως προς το ΥΠ.ΕΞ. και τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, φθάνοντας στο σημείο να κατηγορήσει και αυτόν ακόμη τον στρατηγό Μάρσαλ, ότι συμμετείχε «στην πιο μεγάλη συνωμοσία, η ατιμία της οποίας είχε ξεπεράσει κάθε προηγούμενο στην παγκόσμια ιστορία του ανθρώπου»!

 

Με αυτές τις ενέργειες και κατηγορίες ο Μακάρθυ κατάφερε να έχει και την υποστήριξη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος στο οποίο ανήκε κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο γερουσιαστής να καταστεί σημαντικό στέλεχος του κόμματος του.

Αξιοσημείωτο ήταν ότι πολλοί σχολιαστές του Μακάρθυ, την εποχή εκείνη, άρχισαν να τον βλέπουν ως ηγέτη ενός μαζικού κινήματος που στήριζε εκτεταμένες δράσεις βάσει των μέτρων που λαμβάνονταν. Έτσι στις εκλογές του 1952 οι Ρεπουμπλικάνοι κερδίζουν μετά από 12 χρόνια την εξουσία και πρόεδρος (34ος) εκλέγεται ο μέχρι τότε αρχηγός του ΝΑΤΟ και αρχιστράτηγος, ή όπως λεγόταν στρατηγός 5 αστέρων Ντουάιτ Άιζενχαουερ. Αναμφίβολα ο "Μακαρθισμός" είχε παίξει σημαντικό ρόλο στις εκλογές αυτές όπου ένας στρατηγός καλείτο πλέον να ξεκαθαρίσει το διαμορφούμενο τοπίο. Ο δε Μακάρθυ ήταν από τους πρώτους που φιγουράριζαν μετά τον πρόεδρο[7].

 

Το «Πρόγραμμα νομιμοφροσύνης» του Άιζενχαουερ

Το 1952 ο νόμος «Μακ-Κάρραν-Ουόλτερ» θα εμποδίζει την είσοδο στις ΗΠΑ, θα αποκλείει όσους «ξένους υποστηρίζουν τις οικονομικές, διεθνείς και κυβερνητικές θεωρίες του παγκόσμιου κομμουνισμού» και από τον Απρίλιο του 1953 ο πρόεδρος Άιζενχαουερ θα κάνει πιο αυστηρό το πλαίσιο στο «πρόγραμμα νομιμοφροσύνης» που θα αφορά τα προσόντα των υποψηφίων για κυβερνητικές θέσεις σε όλες τις Πολιτείες των ΗΠΑ.

Είχε ξεκινήσει ένα ντελίριο αντικομουνιστικής υστερίας, ένα κυνήγι μαγισσών χωρίς προηγούμενο, μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία των ΗΠΑ, όπου δημοκρατικές ελευθερίες και δικαιώματα περικόπτονται, οι ανώνυμες καταγγελίες και ο χαφιεδισμός γίνονται εθνικό καθήκον, λογοκρισία, διώξεις, ανακρίσεις.

Χιλιάδες άνθρωποι, εκπαιδευτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, δημοσιογράφοι, ηθοποιοί, σεναριογράφοι, σκηνοθέτες, καλλιτέχνες θα διωχτούν, θα φυλακιστούν, θα εξευτελιστούν, θα απολυθούν από τις δουλειές τους με συνοπτικές διαδικασίες. Ζωές θα καταστραφούν. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια θα κουρελιαστεί και κάθε προοδευτική, δημοκρατική και φιλελεύθερη φωνή θα φιμωθεί.

Και αυτή η κατάσταση θα ισχύσει και στο Χόλυγουντ όπου θα διωχθούν και θα περάσουν δύσκολες μέρες δεκάδες διακεκριμένοι ηθοποιοί, σεναριογράφοι και σκηνοθέτες, όπως θα δούμε στο επόμενο σημείωμα.



[1] Ο Τζόζεφ Ρέιμοντ (γνωστός ως Τζο Μακάρθυ) ασχολήθηκε με την πολιτική από το 1946 και τον επόμενο χρόνο εξελέγη Γερουσιαστής της Πολιτείας Ουισκόνσιν, θέση που διατήρησε μέχρι τον θάνατό του στις 2 Μαΐου 1957.

[2] Οι Ιησουίτες θεωρούνται πολύ αυστηρό τάγμα του καθολικισμού, τα μέλη του οποίου ορκίζονται πενία, αγνότητα και υπακοή με έμβλημα την φράση «Ad Majorem Dei Gloriam», δηλαδή « Για τη Μεγαλύτερη Δόξα του Θεού». Ιησουίτες έχουν εμπλακεί πολλές φορές σε συνωμοσίες ανατροπής κυβερνήσεων.

[3] «Μακαρθισμός: "Ο χαφιεδισμός με τα μανίκια σηκωμένα"», www.poreia.net.

[4] Βλ. στο ίδιο.

[5] Ο Μακαρθισμός στο Χόλιγουντ, http://www.mixanitouxronou.gr/o-makarthismos.

[6] Τζόζεφ Μακάρθυ, https://el.wikipedia.org.

[7] Βλ. στο ίδιο.

Δείτε το σχετικό βίντεο:

ΟΙ ΔΙΩΞΕΙΣ ΚΟΜΟΥΝΙΣΤΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ - ΜΑΚΑΡΘΙΣΜΟΣ-ΜΕΡΟΣ Α'

Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018

13 Δεκεμβρίου 1955: Γιατί κήρυξαν το ΑΚΕΛ εκτός νόμου οι Βρετανοί


Τι έγραφε το επίσημο ανακοινωθέν της αποικιακής κυβέρνησης

Οκτώ μήνες μετά την έναρξη της ένοπλης δράσης της ΕΟΚΑ οι Βρετανοί αποικιοκράτες ανακοίνωναν ότι έθεταν εκτός νόμου το ΑΚΕΛ και τις Λαϊκές Οργανώσεις ΑΟΝ (Ανορθωτική Οργάνωση Νεολαίας)[1], ΕΑΚ (Ένωση Αγροτών Κύπρου)[2] και ΠΟΔΓ (Παγκύπρια Οργάνωση Δημοκρατικών Γυναικών)[3].
Οι Βρετανικές αρχές επέδραμαν τα μεσάνυκτα της 13ης προς 14η Δεκεμβρίου 1955 στα γραφεία του ΑΚΕΛ και των οργανώσεων του, κατάσχεσαν αρχεία και περιουσιακά στοιχεία, έκλεισαν την εφημερίδα του κόμματος «Νέος Δημοκράτης» κι άλλα έντυπα του Κόμματος και συνέλαβαν 135 στελέχη του Κόμματος παγκύπρια.
Στο ανακοινωθέν που εκδόθηκε αναφερόταν ότι η ΠΕΟ δεν κηρύχθηκε παράνομη αλλά «αριθμός όμως σημαινόντων κομμουνιστών, που κατείχαν θέσεις στην Ομοσπονδία συνελήφθησαν»[4]. 

Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν της κυβέρνησης η ενέργεια αυτή έγινε με βάση άρθρο των κανονισμών έκτακτης ανάγκης.

Στη συνέχεια δίνουμε τα βασικότερα σημεία της ανακοίνωσης των Βρετανών.

Κομουνιστική υπονόμευση
Στο επίσημο ανακοινωθέν* αναφέρεται ότι οι λόγοι που οδήγησαν την κυβέρνηση να κηρύξει εκτός νόμου το ΑΚΕΛ και τις οργανώσεις του «ευρίσκονται τόσο στην τωρινή όσο και στην προηγούμενη κομμουνιστική υπονόμευση της Κύπρου.
Το κλείσιμο των γραφείων του Ν. Δημοκράτη.
Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η καθοδήγηση του Κόμματος και των δορυφόρων του ευρίσκονται στα χέρια ανδρών και γυναικών που είναι φανατικά αφοσιωμένοι στην υπόθεση του διεθνούς κομμουνισμού».

Αναφέρεται στη συνέχεια ότι ο πρώτος Γ.Γ. του ΑΚΕΛ εκπαιδεύθηκε στη Μόσχα[5] και προστίθεται ότι ο Γ.Γ. εκείνης της εποχής Εζεκίας Παπαϊωάννου εκπαιδεύθηκε στο Κ.Κ. της Μεγάλης Βρετανία ενώ πολλά στελέχη του Κόμματος και της εφημερίδας είχαν εκπαιδευτεί πίσω από το «Σιδηρούν Παραπέτασμα»[6].

Επιβλαβής ο ρόλος των κομουνιστών
Στη συνέχεια αναφέρεται ότι «Ο ρόλος τον οποίον η κομμουνιστική οργάνωσις διεδραμάτισε εις την πολιτικήν ζωήν της νήσου κατά την διάρκεια των ετών από του πολέμου και εντεύθεν υπήρξε πάντοτε επιβλαβής. Κατά την διάρκεια
του μεγαλύτερου μέρους της περιόδου αυτής διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο εις ύπουλους προσπαθείας όπως πεισθή ο κυπριακός λαός να υιοθετήση εξτρεμιστικήν και αδιάλλακτον στάσιν. Οι κομμουνισταί είναι εκείνοι οι οποίοι από του τέλους του πολέμου είχον το προβάδισμα εις την προσφυγήν εις οχλαγωγίας, την δολιοφθοράν και τον εκφοβισμόν, εν τη επιδιώξει των πολιτικών των σκοπών. Είναι αύτοι οι οποίοι ανέπτυξαν ολόκληρον τον μηχανισμό “αγώνος” εναντίον της καθεστωκυίας τάξεως — τας μαζικάς διαδηλώσεις, τας πολιτικάς απεργίας, την αναγραφή συνθημάτων, την στασιαστικήν προπαγάνδα και τα υπερμεγέθη υπομνήματα».

Το ΑΚΕΛ ένοχο για τη βία και την αναταραχή
Παρόλο που η ένοπλη δράση ανήκε στην ΕΟΚΑ[7] οι Βρετανοί θεωρούσαν πως το ότι μερίδα του πληθυσμού αποδεχόταν τη βία (όπως χαρακτήριζαν την δράση της ΕΟΚΑ) και την αναταραχή, οφειλόταν κυρίως στη δράση του ΑΚΕΛ[8].
«Αν και η ηγεσία του ΑΚΕΛ απεκήρυξε εις ορισμένας περιπτώσεις – αναμφιβόλως διά λόγους τακτικής – την χρησιμοποίηση της τρομοκρατίας υπό της άκρας δεξιάς οργανώσεως η οποία είναι γνωστή ως ΕΟΚΑ και η οποία προεγράφη τον παρελθόντα Σεπτέμβριον, οι κομμουνισταί και οι συμπαθούντες τους κομμουνιστάς διεδραμάτισαν τον ρόλο των εις την οχλαγωγίαν και την ανομίαν, η οποία υπήρξε εν εκ των μέσων των χρησιμοποιηθέντων υπό των τρομοκρατών κατά την εκστρατείαν των».

Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι οι απεργίες που έγιναν στις 2 Αυγούστου και στις 29 Σεπτεμβρίου οι οποίες προκάλεσαν οχλαγωγία και βία, κατά τους Βρετανούς, οργανώθηκαν από τους κομουνιστές σε συνεργασία με τη Δεξιά.
«Κομμουνιστής ήτο το πρόσωπο, το όποιον εφονεύθη υπό των δυνάμεων ασφαλείας εν Λεμεσό την 27ην Σεπτεμβρίου»[9] και σημειώνει ότι η Λεμεσό είναι κομουνιστικό οχυρό.

Το ΑΚΕΛ εναντίον της Βρετανικής παρουσίας
Στο επίσημο ανακοινωθέν κατηγορείται το ΑΚΕΛ ότι ήταν εναντίον της Βρετανικής παρουσίας στο νησί, ακόμα και στη διατήρηση στρατιωτικών Βάσεων και σημειώνεται ότι υπέρ της παρουσίας των Βάσεων τάσσονταν τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία.
Αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις μεταφέρουν έγγραφα   από τα γραφεία του ΑΚΕΛ στη Λευκωσία. (Φωτό Γιαξή).
«Το ΑΚΕΛ δεν εβράδυνε να εκμεταλλευτή τας διαφοράς γνώμης, αι οποίαι, ατυχώς εδημιουργήθησαν μεταξύ Βρετανίας, Ελλάδος και Τουρκίας όσον αφορά το πολιτικόν μέλλον της Κύπρου. Επεζήτησε με συνέπεια να εξάψη την κοινή γνώμη της Κύπρου επί του θέματος τούτου και να διασύρη την μετριοπάθειαν και το ρεαλιστικό πνεύμα».
Προσθέτει ακόμη ότι πρόσφατα το ΑΚΕΛ αποκήρυξε τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο διότι υπήρχε πληροφορία ότι είχε αποδεχθεί τη δημιουργία Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο.

Το ΑΚΕΛ παρακωλύει διευθέτηση
«Σαφής σκοπός του Κόμματος είναι να παρακωλύση την επίτευξη διευθετήσεως. Όταν αβάσιμοι φήμαι περί επιτεύξεως συμφωνίας εκυκλοφόρησαν εις την Λευκωσίαν την 7ην Δεκεμβρίου, μερικαί υποκινηθείσαι υπό των κομμουνιστών μαθητικαί διαδηλώσεις κατά τού Αρχιεπισκόπου και του Ελληνικού Προξενείου εξεδηλώθησαν προώρως. Κατά την 10η Δεκεμβρίου η εφημερίς της Εθναρχίας «Έθνος» εδημοσίευσε προειδοποίησιν προς τους μαθητάς όπως προσέχουν να μη εξαπατώνται υπό κομμουνιστών ταραχοποιών, (οι όποιοι προσπαθούν τώρα να διεισδύσουν εις τα σχολεία διά να προκαλέσουν σύγχυσιν. Πολιτική των κομουνιστών είναι να εκμεταλλευθούν τα εθνικά αισθήματα των Κυπρίων κατά της Βρετανικής Κυβερνήσεως και ούτω, ει δυνατόν, να επηρεάσουν την λειτουργία της βάσεως)»[10].

Στόχος του ΑΚΕΛ η διάσπαση της νότιας πτέρυγας του ΝΑΤΟ
Στο επίσημο ανακοινωθέν αναφέρεται ακόμη ότι το ΑΚΕΛ επιδίωκε να εντείνει την όξυνση μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας και να δημιουργήσει προβλήματα «και ούτω να διασπάσουν την Νότια Πτέρυγα του ΝΑΤΟ και την δύναμη των εις την περιοχήν ταύτην χωρών ν’ αντιστούν εις την κομμουνιστικήν πίεσιν».

Ο στρατός αντιμετωπίζει με δακρυγόνα διαδηλωτές οι οποίοι διαμαρτύρονται για την κήρυξη του ΑΚΕΛ εκτός νόμου (Φωτό Γιαξή).
Πέραν τούτων αναφέρεται ότι το ΑΚΕΛ επιδίωκε να διώξει τους Βρετανούς από την Κύπρο και να μειώσει την βρετανική επιρροή στη Μέση Ανατολή και στη συνέχεια να ενωθεί με τις ανατρεπτικές δυνάμεις στην Ελλάδα και τις γειτονικές χώρες για να ανατρέψουν την κυβέρνηση της Ελλάδας[11].
«Υπάρχει άφθονος μαρτυρία δεικνύουσα την στενή σχέσιν, η οποία υφίσταται ήδη μεταξύ του ΑΚΕΛ και των έκτος νόμου κομμουνιστών της Ελλάδος».

Το ΑΚΕΛ επηρεάζει μέχρι και το 55% των ψηφοφόρων
Οι Βρετανοί σημείωναν ότι η δύναμη των κομουνιστών αύξανε επικίνδυνα, επισημαίνοντας ότι στις τελευταίες δημοτικές εκλογές είχαν μεγάλες επιτυχίες στις τρεις από τις τέσσερις μεγάλες πόλεις κι αυτό οφειλόταν στο ότι το ΑΚΕΛ κυριαρχούσε στις συντεχνίες.
«Η εις ψήφους δύναμις του ΑΚΕΛ και των δορυφόρων του, εάν επρόκειτο να διεξαχθούν γενικαί εκλογαί εν τη νήσο, έχει διαφοροτρόπως υπολογισθή μεταξύ 20% και 55% των εκλογέων. Υπάρχει δήλωσις του Μητροπολίτου Κυρηνείας, ειπόντος ότι τα 40% του ελληνικού κυπριακού πληθυσμού είναι κομμουνισταί ή συμπαθούντες.
Εάν παρά τας προσπαθείας του ΑΚΕΛ, επραγματοποιείτο συμφωνία διά την εισαγωγήν φιλελευθέρου συντάγματος και την ανάπτυξη αυτοκυβερνήσεως εις την νήσον, είναι προφανές ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα εν Κύπρω θα επεδίωκε ή να εκμεταλλευθή τας μεθόδους της δημοκρατικής κυβερνήσεως διά τους ίδιους αυτού σκοπούς, ή εν περιπτώσει αποτυχίας, να καταστήση την λειτουργία του συντάγματος αδύνατον».
Συγκέντρωση διαμαρτυρίας για τις συλλήψεις στελεχών του ΑΚΕΛ. (Φωτό Σμαρτ).

Αναγκαία η εξάλειψη της κομουνιστικής επιρροής
Συνεπεία τούτων, καταλήγει το επίσημο Βρετανικό ανακοινωθέν «εξάλειψη της κομμουνιστικής επιρροής εις την νήσον αποτελεί αναγκαίαν προϋπόθεσιν δι’ οιανδήποτε υγιά συνταγματικήν περίοδον. (…) Υπό τας δυσχερείς και επικινδύνους αυτάς περιστάσεις θα ήτο μωρία να επιτραπή ελευθερία δράσεως εις μίαν οργάνωσιν πραγματικός σκοπός της όποιας είναι η παράτασις της διχόνοιας και αναταραχής εν τη νήσο και η παρεμπόδισις της πραγματοποιήσεως συμφωνίας παρεχούσης ελπίδαν τερματισμού της καταστάσεως εκτάκτου ανάγκης».

Συμπεράσματα
Έχοντας υπόψη το πλήρες κείμενο της Βρετανικής αποικιακής κυβέρνησης, όπως το έχουμε παραθέσει και προέρχεται από την επίσημη μετάφραση, αλλά και τα πραγματικά δεδομένα της εποχής, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα πως οι διαπιστώσεις του ανακοινωθέντος ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στην πραγματικότητα.
Και δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι ο ίδιος ο Γρίβας δεν αντιτάσσει ούτε ένα επιχείρημα για να στηρίξει τον ισχυρισμό του στα απομνημονεύματα του ότι το ανακοινωθέν στόχο είχε (δήθεν) να ηρωοποιήσει το ΑΚΕΛ.
Ένα τρίτο συμπέρασμα είναι πως αρκετές από τις εκτιμήσεις των Βρετανών για το ρόλο του ΑΚΕΛ συμπίπτουν με τις κατηγορίες της ΕΟΚΑ και του ίδιου του Γρίβα εναντίον του ΑΚΕΛ.
Τέταρτο συμπέρασμα είναι ότι οι Βρετανοί θεωρούσαν το ΑΚΕΛ ως ένα μεγάλο εμπόδιο στα σχέδια τους που προωθούσαν στην Κύπρο, όπως τη διχοτόμηση ή άλλη μορφή λύσης που δεν θα οδηγούσε στην πραγματική αυτοδιάθεση της Κύπρου. 

(Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Χαραυγή" το Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2018).

[1] Σημερινή ΕΔΟΝ.
[2] Σημερινή ΕΚΑ.
[3] Σημερινή ΠΟΓΟ.
[4] Η ΠΕΟ δεν κηρύχθηκε παράνομη διότι καλυπτόταν από την Βρετανική νομοθεσία περί συντεχνιών. Για τον ίδιο λόγο δεν κηρύχθηκε παράνομη η ΣΕΚ η οποία ήταν μία από τις οργανώσεις που τροφοδοτούσε με μέλη την ΕΟΚΑ.
* Διατηρούμε την γλώσσα και τη γραφή του πρωτότυπου κειμένου.
[5] Αναφέρεται στον Πλουτή Σέρβα.
[6] Σιδηρούν Παραπέτασμα ονομάζονταν στη γλώσσα του ψυχρού πολέμου η Σοβιετική Ένωση και οι άλλες σοσιαλιστικές χώρες.
[7] Σημειώνεται ότι η ΕΟΚΑ συνειδητά φρόντισε να αφήσει εκτός οργάνωσης το ΑΚΕΛ.
[8] Οι Βρετανοί αναφέρονταν στο θέμα των διαδηλώσεων κι άλλων αντιβρετανικών πολιτικών εκδηλώσεων.
[9] Αναφέρεται στο μέλος του ΑΚΕΛ Ανδρέα Γεωργίου από τη Διερώνα ο οποίος πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από την αστυνομία στις 27 Σεπτεμβρίου 1955.
[10] Παρόμοιες κατηγορίες περί διείσδυσης της μαθητικής οργάνωσης ΠΕΟΜ στα σχολεία με στόχο να επηρεάσει τους μαθητές εκτόξευε και η ΕΟΚΑ μέσω του περιοδικού της ΑΝΕ «Εγερτήριο Σάλπισμα».
[11] Η αναφορά αυτή στοχεύει στην ευαισθησία των Ε/κυπρίων προς την Ελλάδα και τη δημιουργία αντιπάθειας ανάμεσα στο λαό εναντίον του… «ανθελληνικού» ΑΚΕΛ.